Lagrange’ın yaptığı çalışmalar ve verdiği eserler;
makaleler, kitaplar ve yazışmalar şeklinde çeşitlendirilebilecektir. O’nun en
başta konu edilmesi gereken baş yapıtı, henüz genç yaşlarında yazmaya başladığı
Analitik Mekanik (Analytique
Mécanique) adlı kitabıdır.
Lagrange’ın bazı sıkıntılı dönemlerine karşın iyi
olduğu zamanlar ortaya koymuş olduğu çalışmalar yeteri kadar doyurucudur.
Bunların içinden bazıları çok önemli çakışmalar olup, O’nun ününe ün katmıştır.
Bunlardan bir kısmı da Astronomi ile ilgilidir.Astronomi’ye ilişkin çalışmalarının başında, çok
genç yaşlarda iken ilgi duyduğu bir konu gelmektedir: Ay’ın kendi ekseni etrafındaki hareketi… Bu konudaki çalışması ve
verdiği çözüm, 1764 yılında O’na Paris Bilimler Akademisi birincilik ödülünü
kazandıracak kadar başarılıdır.
Bir ara Gök
Mekaniği ile ilgilenmekte, bu arada ünlü eserini yeniden gözden
geçirmektedir. Bu konuda daha hassas ve ince işler yapmaya yönelmiştir. Yine
Berlin’de olduğu bir zamanda Aritmetik ve
Asal Sayılar ile ilgilenmeye başlamıştır.O, bu çalışmaları sırasında Fermat’ya ait olduğu
bilinen birkaç teoremi de kanıtlamış bulunmaktadır. Bir de John Wilson’a (
1741-1793) ait olduğu bilinen bir teoremi de kanıtlamıştır.O’nun bir çalışmasının da cebir ile ilgili olduğu
görülmüştür. 1767 yılındaki bir bildirisi Sayısal
Denklemlerin Çözümüne Dair (Sur La Solution des Equations Numérique) adını
taşımaktadır.
Matematik için bir şeyler vermek için gayretli
çalışmalar O’na iki önemli eser kazandırmıştır:
- Bunlardan ilki 1797’de ortaya çıkan Analitik Fonksiyonlar Teorisi (Théorie des Fonctions Analytiques),
- 1801’de kaleme aldığı Fonksiyonların Hesabına Dair Dersler (Leçons sur le Calcul des Fonctiones)’dir.
O’nun son çabası, ilk eseri Analitik Mekanik’i yeniden gözden geçirip yenilemek isteğiydi. Bu
çalışmaya başlamışsa da yarıda bırakmak zorunda kalacaktır. Artık 70’li yaşları
sürmektedir ve eski enerjisi yoktur. Giderek kafası, vücuduna ayak
uyduramayacak hale gelecektir.O’nun çalışma dünyasından geri kalanlar bunlarda
ibaret değildir.
Bu çalışmalar içinde yer alan ve bir kısmı günümüzde de güncel
olan ve adını vermiş olduğu bazı matematiğe ilişkin buluşları vardır ki
onlardan söz etmeden geçmek eksiklik olacaktır. Bunlar başlıklar halinde
aşağıya çıkarılmıştır.
- O’nun adıyla anılan Lagrange Diferansiyel Denklemi, Lagrange Interpolasyon Formülü,
- Lagrange Kalanı, Lagrange Dönüşümü ve
- Lagrange Yöntemi bunların içinde özellikle dikkati çekenleridir.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder